منحنی نمایی منفی
منحنی نمایی منفی یا رفتار «هدف جو» نتیجه فعال بودن یک «حلقه منفی» در سیستم است. این منحنی «وضعیت سیستم» را در حالی به «هدف
منحنی نمایی منفی یا رفتار «هدف جو» نتیجه فعال بودن یک «حلقه منفی» در سیستم است. این منحنی «وضعیت سیستم» را در حالی به «هدف
«مدل ذهنی» تصویری است که وقتی افراد به موضوعی فکر میکنند، از آن موضوع در ذهن افراد شکل میگیرد و مبنای قضاوت و تصمیمگیری قرار میگیرد.
«رشد نمایی» توسط حلقههای بازخوردی مثبت و زمانی به وجود میآید که افزایش مقدار متغیرهای حالت، باعث افزایش نرخهای ورود آنها شود.
«حلقه منفی» ساختار پایه به وجود آورنده رفتار هدفجو است و در آن، با مقایسه وضع موجود با هدف، یک ساختار کنترلی برای رسیدن به هدف شکل میگیرد.
«حلقه مثبت» ساختار پایه به وجود آورنده رشد نمایی است و در آن، افزایش در مقدار متغیرهای حالت در حلقه، منجر به افزایش نرخهای ورود حلقه میشود.
«حلقه بازخوردی بسته» ساختار اصلی سازنده سیستم است و نشان میدهد که چگونه عملکرد سیستم بر شکل گیری رفتار آینده سیستم اثر میگذارد.
«نظریه در عمل» روش تصمیم و اقدامی است که در مواجهه با شرایط واقعی، بر مبنای آن عمل میشود و البته ممکن است با «نظریه اظهار شده» متفاوت باشد.
«نظریه اظهار شده» روش تصمیم و اقدامی است که ما از آن پشتیبانی میکنیم و میگوییم اگر در شرایط خاصی قرار بگیریم، بر اساس آن عمل خواهیم کرد.
«نظریه اقدام» به بررسی «نظریه اظهارشده» و «نظریه در عمل» میپردازد و نشان میدهد که چگونه پیشفرضهای ما «نظریه در عمل» را شکل میدهند.
«اقدام»ها متغیرهای نرخی هستند که در طی زمان «متغیرهای حالت» را تغییر میدهند و درنتیجه وضعیت و رفتار آینده سیستم را مشخص میکنند.
«پویایی شناسی سیستمها» یا «دینامیک سیستمها» یکی از مکتبهای تفکر سیستمی است که شبیهسازی رفتار سیستمهای اقتصادی و اجتماعی را به کمک کامپیوتر امکان پذیر کرده است.
2011, George P. Richardson, Reflections on the foundations of system dynamics The four foundations The endogenous point of view Endogeneity and feedback Endogeneity in practice
«تفکر کل نگر» یکی از مهارتهای تفکر سیستمی است که کمک میکند به جای غرق شدن در جزییات، به کل سیستم و روابط اصلی شکل دهنده رفتار آن توجه کنیم.
کهن الگوی «تنزل اهداف» یک ساختار سیستمی است که نتیجه فعال شدن آن، کاهش تدریجی اهداف و درنتیجه راضی شدن به وضع موجود است.
«نظریه اقدام» به بررسی «نظریه اظهارشده» و «نظریه در عمل» میپردازد و نشان میدهد که چگونه پیشفرضهای ما «نظریه در عمل» را شکل میدهند.
«بازی مسیر زندگی» یک بازی آموزشی است که طی آن افراد با انتخابهای مهم زندگی مواجه میشوند و مسیر زندگیشان را شبیه سازی میکنند.
«حلقه مثبت» ساختار پایه به وجود آورنده رشد نمایی است و در آن، افزایش در مقدار متغیرهای حالت در حلقه، منجر به افزایش نرخهای ورود حلقه میشود.
فکر سیستمی وقتی با یک رویداد مواجه می شود، می پرسد که:
– آیا این اولین باری است که با این رویداد مواجه شده ایم؟
– آیا با همین رویداد یا چیزی شبیه به آن در گذشته هم مواجه بوده ایم؟
کهن الگوی «موفقیت برای موفق» یک ساختار شناخته شده سیستمی است که یکی از نتایج فعال شدن آن در مدرسه، رشد بعضی از دانش آموزان و به حاشیه رفتن سایرین است.
2002, John Sterman, All models are wrong: reflections on becoming a systems scientist Systems thinking and modeling for a complex world Policy resistance (Almost) nothing