تفکر ساختار به عنوان علت: ایستادن روبروی آینه
فکر سیستمی مسوولیت رفتار سیستم را به عوامل داخل سیستم و کسانی که سیاستها و ساختار سیستم را مشخص میکنند نسبت میدهد.
فکر غیر سیستمی رفتار سیستم را به عوامل خارجی و غیر قابل کنترل نسبت میدهد.
فکر سیستمی مسوولیت رفتار سیستم را به عوامل داخل سیستم و کسانی که سیاستها و ساختار سیستم را مشخص میکنند نسبت میدهد.
فکر غیر سیستمی رفتار سیستم را به عوامل خارجی و غیر قابل کنترل نسبت میدهد.
«تفکر کل نگر» یکی از مهارتهای تفکر سیستمی است که کمک میکند به جای غرق شدن در جزییات، به کل سیستم و روابط اصلی شکل دهنده رفتار آن توجه کنیم.
1992, Jay Forrester, Policies, Decisions and Information Sources for Modeling The feedback view of management and policy Nature of the decision process Policy Detecting guiding
«راه حل اساسی» اقدامی است که به حل ریشهای مساله میپردازد و مانع تکرار مساله در آینده میشود. راه حل اساسی در مقابل «راه حل موقت» قرار داد.
فکر سیستمی مسوولیت رفتار سیستم را به عوامل داخل سیستم و کسانی که سیاستها و ساختار سیستم را مشخص میکنند نسبت میدهد.
فکر غیر سیستمی رفتار سیستم را به عوامل خارجی و غیر قابل کنترل نسبت میدهد.
جلسه دوم و سوم دوره «یادگیری و تفکر سیستمی در مدرسه» به معرفی مهارتهای تفکر سیستمی و کاربردهای آن در مدرسه و راههای تقویت این مهارتها میپردازد.
مرز سیستم مشخص میکند که چه عواملی عضو سیستم هستند و چه عواملی عضو سیستم نیستند و خارج از سیستم قرار میگیرند.
«سازمان یادگیرنده» سازمانی است که برای کارکنان و سایر ذینفعان خود فضای یادگیری ایجاد کرده و میتواند مطابق با نیازهای حال و آینده تغییر کند.
کهن الگوی «تنزل اهداف» یک ساختار سیستمی است که نتیجه فعال شدن آن در مدرسه و نظام آموزش و پرورش، تنزل اهداف در مدرسه و راضی شدن به وضع موجود است.
1995, G.P. Richardson, D.F. Andersen, Teamwork in Group Model Building Initial Modeling Motivation Five Roles in Group Model Building Facilitator Modeler/Reflector Process Coach Recorder GateKeeper
«نظریه در عمل» روش تصمیم و اقدامی است که در مواجهه با شرایط واقعی، بر مبنای آن عمل میشود و البته ممکن است با «نظریه اظهار شده» متفاوت باشد.