ریشه مساله

 

«ریشه مساله» در تفکر سیستمی «ساختار»هایی است که نتایج نامطلوبی به وجود می‌آورند و با اصلاح این ساختارها می‌توانیم به نتایج مطلوب و اهدافی که تعیین شده برسیم. «تفکر ساختار به عنوان علت» که یکی از «مهارت‌های تفکر سیستمی» است، این مفهوم را به خوبی نشان می‌دهد.

به این ترتیب، «راه حل‌های اساسی» «تصمیم»‌ها و «اقدام»‌هایی هستند که «ساختار سیستم» را اصلاح می‌کنند و به این ترتیب «ریشه مساله» را از بین می‌برند. در مقابل «راه‌حل‌های موقت» قراردارند که اقدام‌هایی هستند که «نشانه‌های مساله» را هدف گرفته‌اند و معمولا با «پیامدهای ناخواسته»ای همراه هستند.

کهن الگوی انتقال فشار به راه حل موقت

کهن الگوهای سیستمی

اگرچه مسایلی که با آنها مواجه هستیم تفاوت‌های زیادی با هم دارند، الگوهای مشابهی در بعضی از آنها دیده می‌شود. وجود این الگوهای مشابه، نشان‌دهنده روش‌های تصمیم‌گیری و ساختارهای مشابهی است که این الگوها را تولید می‌کنند. کهن الگوهای سیستمی بعضی از ساختارها و روش‌های تصمیم‌گیری متداول و چگونگی عملکرد آنها را نشان می‌دهند. با استفاده از این الگوها می‌توانیم با دیدن نشانه‌های مسایل، به ساختارهای شکل‌دهنده آنها پی ببریم و با اصلاح این ساختارها، موثرترین روش‌ها را برای حل این مسایل به کار ببریم. توجه به این نکته ضروری است که این الگوها، صرفا مبنای اولیه‌ای برای تشخیص هستند و برای هر مساله،‌ عوامل و روابط دیگری که در آن مساله خاص اثر گذار هستند،‌ باید در نظر گرفته شوند.

بعضی از کهن الگوهای سیستمی عبارتند از:

مجموعه مقالات «کهن الگوهای سیستمی در مدرسه» به مطالعه این الگوها در فضای مدرسه و آموزش و پرورش پرداخته است.

ناتوانی آموخته شده

«ناتوانی آموخته شده» ناشی از شکست‌های گذشته است. وقتی حس کنیم در زمینه‌ای نمی‌توانیم موفق شویم، دیگر تلاش نمی‌کنیم و همیشه شکست خورده باقی می‌مانیم.

ادامه مطلب »

دینامیک های رشد

دینامیک‌های رشد نشان می‌دهند که رشد عوامل مختلف در سیستم‌های طبیعی و سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی چگونه به وجود می‌آید.

ادامه مطلب »

وابستگی به مسیر

وابستگی به مسیر در اثر ایجاد انباشت‌هایی در مسیر رشد به وجود می‌آید. تغییر مسیر باعث از دست دادن یا کم اثر شدن این انباشت‌ها خواهد شد.

ادامه مطلب »

بازی پولیا

بازی پولیا زمینه مناسبی برای گفتگو در مورد ساختارهای ایجاد کننده «وابستگی به مسیر» در زندگی فردی و در سیستم‌های اقتصادی و اجتماعی ایجاد می‌کند.

ادامه مطلب »

اشتراک گذاری

Share on telegram
Telegram
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
Linkedin
Share on facebook
Facebook
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on email
Email
فیل مولوی

دوره آموزشی آنلاین

آشنایی با «تفکر سیستمی»

مدرس: محمدعلی اسماعیل زاده اصل