تصمیم گیری
تصمیمگیری فرآیندی است که طی آن، بر مبنای وضع موجود و اهداف، مقدار متغیرهای نرخ سیستم مشخص میشود و در نتیجه رفتار آینده سیستم شکل میگیرد.
تصمیمگیری فرآیندی است که طی آن، بر مبنای وضع موجود و اهداف، مقدار متغیرهای نرخ سیستم مشخص میشود و در نتیجه رفتار آینده سیستم شکل میگیرد.
متغیرهای «حالت» یا «مخزن» نتیجه انباشت متغیرهای نرخ در طی زمان هستند و نشان دهنده وضعیت فعلی و تاریخچه گذشته سیستم هستند. همچنین اغلب تصمیمگیریها و اقدامها بر مبنای این متغیرها انجام میشود.
متغیرهای «نرخ» یا «جریان» در یک سیستم نشاندهنده تصمیمها و اقدامهایی هستند که در طی زمان انجام میشوند و با تغییر متغیرهای حالت، رفتار سیستم را شکل میدهند.
«تصمیم» در تفکر سیستمی معنای گستردهای دارد که میتواند شامل فرآیندهای طراحی شده، فرآیندهای زیستی و تصمیمهای انسانی و اجتماعی باشد.
«پیامدهای ناخواسته» نتایجی هستند که از تصمیمها و اقدامهای ما به وجود میآیند اما مورد نظر ما نبودهاند و برای ما مطلوب نیستند.
«نشانه مساله» عاملی است که تغییرات آن دیده میشود و مورد توجه قرار میگیرد اما ناشی از ساختارهای پنهانی است که کمتر دیده میشوند. حذف «نشانههای مساله» موجب حل مساله نمیشود و این نشانهها دوبار باز خواهند گشت.
«ریشه مساله» در نگاه سیستمی، ساختاری است که باعث دور شدن از «هدف» و به وجود آمدن «مساله» و «نشانههای مساله» میشود.
«راه حل اساسی» اقدامی است که به حل ریشهای مساله میپردازد و مانع تکرار مساله در آینده میشود. راه حل اساسی در مقابل «راه حل موقت» قرار داد.
«راه حل موقت» راه حلی است که «نشانههای مساله» را از بین میبرد و در عین حال ممکن است «پیامدهای ناخواسته»ای داشته باشد.
عنوان: پویایی شناسی سیستمها: دیدگاه سیستمی
نویسنده: علینقی مشایخی
ناشر: آریانا قلم
تاریخ نشر: ۱۳۹۶
جلسه هفتم دوره «از تفکر سیستمی تا دینامیک سیستمها» به بررسی ساختار حلقه بسته در سیستمها و رفتار حلقههای مثبت و منفی میپردازد.
«نظریه در عمل» روش تصمیم و اقدامی است که در مواجهه با شرایط واقعی، بر مبنای آن عمل میشود و البته ممکن است با «نظریه اظهار شده» متفاوت باشد.
جلسه دوم دوره «از تفکر سیستمی تا دینامیک سیستمها» به بررسی مقالات معرفی تفکر سیستمی و دینامیک سیستمها میپردازد. در این جلسه یک مدل ساده هم طراحی میشود.
«ابزارهای تفکر سیستمی» مجموعه ابزارهایی هستند که برای شناخت و تحلیل مساله مورد استفاده قرار میگیرند و به تصمیم گیری بهتر کمک میکنند.
Title: Introduction to Systems Thinking
Author: Daniel H. Kim
Publisher: Pegasus Communications
First Published: 1999
کهن الگوی «درمانهای بدتر از درد» یک ساختار شناخته شده سیستمی است که طی آن، در کوتاه مدت وضعیت بهتر و در بلند مدت وضعیت بدتر میشود.
تفکر سیستمی در آینده پژوهی با مدلسازی و شبیه سازی سیستمها به دنبال طراحی سیستم برای رسیدن به آینده مطلوب و یافتن نقاط اهرمی برای تغییر است.
در این صفحه اصطلاحات رایج در تفکر سیستمی به فارسی و انگلیسی ذکر شده و لینک دسترسی به توضیحات هر اصطلاح هم آمده است.
2001, John Sterman, System Dynamics Modeling: Tools For Learning In a Complex World Dynamic Complexity Feedback Time Delays Stocks and Flows Attribution Errors and False
Title: Principles of Systems
Author: Jay W. Forrester
First Published: 1968