رشد نمایی
«رشد نمایی» توسط حلقههای بازخوردی مثبت و زمانی به وجود میآید که افزایش مقدار متغیرهای حالت، باعث افزایش نرخهای ورود آنها شود.
«رشد نمایی» توسط حلقههای بازخوردی مثبت و زمانی به وجود میآید که افزایش مقدار متغیرهای حالت، باعث افزایش نرخهای ورود آنها شود.
«تفکر علمی» یکی از «مهارتهای تفکر سیستمی» است که کمک میکند از «مدلهای موجود» که دارای خطا هستند، برای شناخت و تصمیم گیری استفاده کنیم.
«تفکر کمی» یکی از مهارتهای تفکر سیستمی است که به کمک آن «عوامل کیفی» و «عوامل اندازه گیری نشده» هم «مقدار دهی» و در تصمیم گیری استفاده میشوند.
«تفکر عملیاتی» یکی از «مهارتهای تفکر سیستمی» است که باعث میشود به جای جستجوی عوامل موفقیت و شکست، به چگونگی ساختن مسیر موفقیت توجه کنیم.
«تفکر کل نگر» یکی از مهارتهای تفکر سیستمی است که کمک میکند به جای غرق شدن در جزییات، به کل سیستم و روابط اصلی شکل دهنده رفتار آن توجه کنیم.
«تفکر حلقه بسته» یکی از «مهارتهای تفکر سیستمی» است که باعث میشود به بازخوردهای تصمیمها و اقدامات و اثرات آنها بر اقدامات آینده توجه کنیم.
ابزار کوه یخ برای تحلیل مساله استفاده میشود. این ابزار مساله را در چهار سطح «رویداد»، «روند»، «ساختار» و «مدل ذهنی» بررسی میکند.
«تفکر پویا» یکی از «مهارتهای تفکر سیستمی» است که باعث میشود به جای تمرکز بر رویدادها، به «روند» شکل گیری آنها در طی زمان توجه کنیم.
«نمودارهای رفتار در طول زمان» تغییرات متغیرها در طی زمان را نشان میدهند. در این نمودارها محور افقی زمان است و محور عمودی متغیر مورد نظر.
مرز سیستم مشخص میکند که چه عواملی عضو سیستم هستند و چه عواملی عضو سیستم نیستند و خارج از سیستم قرار میگیرند.
Title: The “Thinking” in Systems Thinking
Author: Barry Richmond
Publisher: Pegasus Communications
First Published: 2000
متغیرهای «حالت» یا «مخزن» نتیجه انباشت متغیرهای نرخ در طی زمان هستند و نشان دهنده وضعیت فعلی و تاریخچه گذشته سیستم هستند. همچنین اغلب تصمیمگیریها و اقدامها بر مبنای این متغیرها انجام میشود.
«پویایی شناسی سیستمها» یا «دینامیک سیستمها» یکی از مکتبهای تفکر سیستمی است که شبیهسازی رفتار سیستمهای اقتصادی و اجتماعی را به کمک کامپیوتر امکان پذیر کرده است.
كمی بعد از ظهر براي خداحافظی كه پيش معلم مدرسه رفتيم، گفت: بچههای كلاس چهارم بعد از ظهر میآيند، با آنها كار نمیكنيد؟ فرصت دوبارهای
«تامل» (Reflection) یعنی سرعت تصمیمگیری و اقدامهایمان را کم کنیم تا بتوانیم بفهمیم چگونه تصمیم میگیریم و چگونه اقدام میکنیم.
کهن الگوی «محدودیت رشد» یک ساختار شناخته شده سیستمی است که طی آن، سرعت رشد در نتیجه مواجهه با محدودیتهایی کم شده و نهایتا متوقف میشود.
1989, Jay W. Forrester, The Beginning of System Dynamics MIT Sloan School 1956 DYNAMO Industrial Dynamics Urban Dynamics World Dynamics Limits to Growth STELLA K12
«راه حل اساسی» اقدامی است که به حل ریشهای مساله میپردازد و مانع تکرار مساله در آینده میشود. راه حل اساسی در مقابل «راه حل موقت» قرار داد.
کسی که سیستمی فکر می کند، قبل از دست زدن به اقدام، زمان کافی برای شناخت سیستم و ساختار و رفتارهای آن اختصاص می دهد.
فکر سیستمی علیت را به صورت یک فرآیند جاری می بیند و توجه دارد که نه تنها علت ها بر معلول ها اثر می گذارند، بلکه معلول ها هم بر علت هایشان به طور مستقیم یا با واسطه هایی اثر می گذارند. علاوه بر این، علت های مختلف هم بر همدیگر اثر می گذارند.