منحنی نمایی منفی
منحنی نمایی منفی یا رفتار «هدف جو» نتیجه فعال بودن یک «حلقه منفی» در سیستم است. این منحنی «وضعیت سیستم» را در حالی به «هدف
منحنی نمایی منفی یا رفتار «هدف جو» نتیجه فعال بودن یک «حلقه منفی» در سیستم است. این منحنی «وضعیت سیستم» را در حالی به «هدف
«حضور» (Presence) یعنی نسبت به شرایطی که در آن قرار داریم و نسبت به افکار، احساسات و اقدامهای خودمان و دیگران تامل و آگاهی داشته باشیم.
«تامل» (Reflection) یعنی سرعت تصمیمگیری و اقدامهایمان را کم کنیم تا بتوانیم بفهمیم چگونه تصمیم میگیریم و چگونه اقدام میکنیم.
«نردبان استنتاج» ابزاری است که فرآیند شکلگیری قضاوتها و تصمیمهای انسانها بر مبنای اطلاعات و دادههای دریافتی را نشان میدهد.
«پشتیبانی» فرآیندی است که طی آن، افراد سعی میکنند مدل ذهنی خودشان را برای دیگران آشکار کنند و توضیح دهند که چگونه به تصمیم خاصی رسیدهاند.
«پرسشگری» فرآیندی است که طی آن از دیگران خواسته میشود تا روش تصمیمگیری و مدل ذهنیشان را آشکار کنند و توضیح دهند که چگونه به تصمیم خاصی رسیدهاند.
«گفتگو» فرآیندی است که طی آن افراد ضمن آشنایی با مدلهای ذهنی یکدیگر، به شناخت دقیقتری از موضوع مورد گفتگو دست پیدا میکنند.
«مدل ذهنی» تصویری است که وقتی افراد به موضوعی فکر میکنند، از آن موضوع در ذهن افراد شکل میگیرد و مبنای قضاوت و تصمیمگیری قرار میگیرد.
«حلقه منفی» ساختار پایه به وجود آورنده رفتار هدفجو است و در آن، با مقایسه وضع موجود با هدف، یک ساختار کنترلی برای رسیدن به هدف شکل میگیرد.
«حلقه مثبت» ساختار پایه به وجود آورنده رشد نمایی است و در آن، افزایش در مقدار متغیرهای حالت در حلقه، منجر به افزایش نرخهای ورود حلقه میشود.
فکر سیستمی علیت را به صورت یک فرآیند جاری می بیند و توجه دارد که نه تنها علت ها بر معلول ها اثر می گذارند، بلکه معلول ها هم بر علت هایشان به طور مستقیم یا با واسطه هایی اثر می گذارند. علاوه بر این، علت های مختلف هم بر همدیگر اثر می گذارند.
داستان قورباغه پخته، افسانهای است که با بیان واکنش قورباغه در دو حالت قرار گرفتن در آب جوش و آب سردی که در حال گرم شدن است، یک آموزه سیستمی را درس میدهد.
«تفکر کل نگر» یکی از مهارتهای تفکر سیستمی است که کمک میکند به جای غرق شدن در جزییات، به کل سیستم و روابط اصلی شکل دهنده رفتار آن توجه کنیم.
پشتیبانی از کارآفرینی در مدرسه مقدمه گذار به مدارسی است که میتوانند دانش آموزان را به سمت حل مسایل واقعی جامعه هدایت کنند.
Title: Principles of Systems
Author: Jay W. Forrester
First Published: 1968
«نظریه ساختمان سیستم» نقش مهمی در فهم سیستمها دارد و مشخص میکند که چگونه میتوانیم به ساختار سیستمها پی ببریم و آنها را مدل کنیم.
جلسه هفتم دوره «از تفکر سیستمی تا دینامیک سیستمها» به بررسی ساختار حلقه بسته در سیستمها و رفتار حلقههای مثبت و منفی میپردازد.
Title: The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization
Author: Peter M. Senge
Publisher: Doubleday
First Published: 1990
Current Edition: 2006
2001, John Sterman, System Dynamics Modeling: Tools For Learning In a Complex World Dynamic Complexity Feedback Time Delays Stocks and Flows Attribution Errors and False
متغیرهای «نرخ» یا «جریان» در یک سیستم نشاندهنده تصمیمها و اقدامهایی هستند که در طی زمان انجام میشوند و با تغییر متغیرهای حالت، رفتار سیستم را شکل میدهند.